ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
84
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
ببارسى نام نيامدست مرين را كسى بندارذ كسينه همان بوذ و بر همان و اما « 1 » سينه را معنى همان بوذ و صدر را همان . و فعل اين دو اندام دم زذن است و جن « 2 » استخوان سينه و استخوانهاء بهلو فراخ باز روند دم بشوشه اندر آيذ و جن فراز روند دم از شوشه برون « 3 » آيذ و بدان مقدار كحاجت بوذ مر دل را « 4 » بدل رسد بانبساط دل وز « 5 » دل بيرون آيذ بانقباض دخانيت و همان زمان از همه اعضا و حركت انقباض و حركت انبساط مر دل را و شرايين را بيك زمان بود « 6 » بدان زمان كى انبساط بوذ مر دل را به همان زمان انبساط بوذ مر شرايين را و به همان زمان كى انقباض بوذ مر دل را « 6 » ( f . 71 ) به همان زمان انقباض بوذ مر شرايين را و منفعت دم زدن و منفعت نبض يكى بوذ « 7 » بدين صفت كى ياذ كردم « 8 » جن دم زدن نبوذ حركت نبض بروذ « 9 » و « 10 » جن حركت [ نبض ] « 11 » نه بوذ تن حيوان سرد « 12 » شوذ و جن حيوان سرد شوذ بميرذ « 12 » و حركت تنفس ارادى بوذ و حركت نبض طبيعى « 13 » ، اكنون ياذ كنم « 14 » هيئت دل « 14 » . فى هيئة القلب « 15 » شكل دل ماننده است « 16 » مر ميوهى درخت نشك را « 17 » الا آنك سر دل از فروسو
--> ( 1 ) - ف : فاما ( 2 ) - ف : و چن اين ( 3 ) - ف : بيرون ( 4 ) - ب ه : از وى ( 5 ) - ف : و از ( 6 - 6 ) - ف : و بدان زمان كه مر دل را انبساط بود . م : و چنانك بدان زمان كه انبساط دل بود مر دل را ( 7 ) - « ف » و « ب ه » و « م » : نبود ( 8 ) - ف : ياذ كرديم ( 9 ) - « ف » و « ب ه » : نبوذ ( 10 ) - ف : « و » ندارد ( 11 ) - از « ف » و « ب ه » و « م » افزوده شد ( 12 - 12 ) - ف : بوذ و بميرذ ( 13 ) - ب ه : ظ - . . . ايشان . . . بود . . . نبود . م : و ميان ايشان فرق بسيار بود تا اين نيز بدانى و ترا غلط نيفتد ( 14 - 14 ) - ف : ندارد ( 15 ) - ف : باب فى هيئة القلب ( 17 - 16 ) - م : ببار درخت صنوبر و آن جون كوى بود بدرازاى دراز ( 17 ) - ب ه : ظ . ناژ - كى بتازى آن را صنوبر . . . جون كوى باشد كى دراز . . . دارد حقيقت ، صح .